't Zonnehuis en Elte op de Open Monumentendagen op 12 en 13 september

Ook dit jaar wordt er weer een monument opengesteld waar wij aan werken, maar er zijn nog twee monumenten waar we graag de aandacht op vestigen; het is tijdens de Open Monumentendagen mogelijk om 2 absolute parels van de hand van Harry Elte te bezoeken, zowel in Amsterdam als in Utrecht.

Daarnaast wordt ook 't Zonnehuis opengesteld, een prachtig voorbeeld van sociale architectuur uit de jaren dertig van de vorige eeuw en hart van Tuindorp Oostzaan. Nadat we in 2013-14 betrokken waren bij enkele interne wijzigingen werken we op dit moment samen met Stadsherstel Amsterdam NV aan verduurzamingsmaatregelen van dit gebouw met een bewogen geschiedenis.

Berend van der Lans zal op zaterdag 12 september van 13-16 uur aanwezig zijn in het Zonnehuis om daar meer over te vertellen, u bent van harte welkom.

't Zonnehuis, Zonneplein 30, 1033 EK Amsterdam Noord

Opengesteld: Zaterdag 12 september 10:00 - 17:00u, Zondag 13 september 10:00 - 17:00u.

Meer info: Site Open Monumentendagen

Berend van der Lans aanwezig op 12 september van 13:00 - 16:00u.

Synagoge Utrecht, Springweg 162, 3511 VZ, Utrecht

Opengesteld: Zaterdag 12 September, 12:30 - 16:00u.

Meer info: Site Open Monumentendagen

Woonhuis Harry Elte, Stadionweg 44, 1077 SM Amsterdam

Opengesteld: Zaterdag 12 september 10:00 - 17:00u, Zondag 13 september 10:00 - 17:00u.

Meer info: Site Open Monumentendagen

't Zonnehuis

In verband met de groeiende behoefte aan goede huisvesting voor de arbeiders werkzaam in de nieuwe industrieën en scheepsbouw werd in de vroege jaren 20 van de vorige eeuw de volkswijk Tuindorp Oostzaan aangelegd. In 1932 werd in het hart van de wijk, aan het prachtige Zonneplein, het verenigingsgebouw 't Zonnehuis gerealiseerd, met een theater- en filmzaal, en meerdere ruimten voor samenkomsten voor de buurt, waar zich een actief verenigingsleven afspeelde. Het ontwerp was van Jakoba Helena (Ko) Mulder, werkzaam voor de Dienst der Publieke Werken van de stad. Later werd zij ook wel bekend als 'juffrouw van het Bos' daar zij in 1934 de ontwerper was van het Amsterdamse Bos.

Sinds 2002 is 't Zonnehuis in handen van Stadsherstel, nadat het in 1993 net van de sloop gered werd. Nog steeds wordt het gebouw gebruikt voor verenigingsleven in de buurt, maar de zalen worden ook gebruikt voor programmering van o.a. Paradiso en andere grotere muziek en theater producties. Interessant is verder dat het model van het Zonnehuis als voorbeeld dient voor de herontwikkeling van Majestic Cinema in Stone Town, Zanzibar, waar Berend van der Lans via African Architecture Matters betrokken is, samen met Stadsherstel.

Adres: Zonneplein 30, 1033 EK Amsterdam Noord

Opengesteld: Zaterdag 12 september 10:00 - 17:00u, Zondag 13 september 10:00 - 17:00u.

Meer info: Site Open Monumentendagen

Berend van der Lans aanwezig op 12 september van 13:00 - 16:00u.

Twee Parels van Harry Elte

Interieur van de synagoge op de Springweg te Utrecht (Foto Kees Hummel)

In Utrecht is dit jaar Elte's synagoge op de Springweg opengesteld, een gebouw dat een belangrijke rol heeft gespeeld in de ideëen-ontwikkeling van Elte naar een nieuwe architectuur voor synagoges. Hij ontwierp deze sjoel in 1926, een herontwikkeling van het al aanwezige gebouw, in een periode waarin hij een eigen architectonisch handschrift aan het ontwikkelen was los van zijn leermeester H.P. Berlage, met sobere invloeden van de Amsterdamse School en steeds sterker beïnvloed door het Internationaal Expressionisme van Frank Lloyd Wright.

Het exterieur van het gebouw doet nog sterk aan Berlage denken, al is de neoclassicistische portiek verrassend, maar het interieur van de sjoel is door het materiaal- en kleurgebruik, het glas-in-lood van de firma Bogtman, het bijzondere zwart-gouden glasmozaïek en de bijzondere lichtinval, prachtige armaturen en klok een betoverende ruimte.

Adres: Springweg 162, 3511 VZ, Utrecht

Opengesteld: Zaterdag 12 September, 12:30 - 16:00u.

Meer info: Site Open Monumentendagen

Interieur van Woonhuis Harry Elte aan de Stadionweg in Amsterdam (foto Kees Hummel)

Op het eerste deel van de Stadionweg in Amsterdam wijkt één gevel zeer af van de andere gevels in de straat; hier bevindt zich het pand dat Harry Elte voor zichzelf ontwierp in 1928, in het jaar dat ook de Obrechtsjoel gereed kwam. Net als op de Springweg en in de Obrechtsjoel kan dit woonhuis als een gezamtkunstwerk gezien worden; er is geen detail ongemoeid gelaten. Materiaal, kleurgebruik, glas-in-lood, detaillering, het is overweldigend. Het is bovendien nog grotendeels in de oorspronkelijke staat. Fantastisch dat de bewoners het pand weer openstellen.

Adres: Stadionweg 44, 1077 SM Amsterdam

Opengesteld: Zaterdag 12 september 10:00 - 17:00u, Zondag 13 september 10:00 - 17:00u.

Meer info: Site Open Monumentendagen

Mocht u geen genoeg krijgen van de panden van Harry Elte, dan raden we aan het boek 'De Obrechtsjoel, Harry Elte en zijn meesterwerk voor Joods Amsterdam' te bestellen via de boekhandel of LM Publishers. Daarin naast aandacht voor de Obrechtsjoel en bovenvermelde werken van Elte ook aandacht voor de rest van het oeuvre van deze bijzondere architect, met prachtige foto's van Kees Hummel en bijdragen van o.a. Bart Wallet, Loes Gompes, Laura Lubbers, Kemal Rijken, Joël Cahen en Paul D. Meijer.